MỘT SỐ ĐIỀU BẠN CẦN BIẾT VỀ TÁC DỤNG CỦA CÂY HỒ ĐÀO

Hồ đào

Hồ đào, Óc chó - Juglans regia L., thuộc họ Hồ đào - Juglandaceae.

Mô tả: Cây to, có thể cao tới 30m; vỏ nhẵn và màu tro. Lá dài tới 40cm, kép lông chim lẻ với 5-9 lá chét hình trái xoan nguyên, dài 6-15cm, rộng 3-6, có gân giữa lồi ở mặt dưới. Hoa đơn tính, màu lục nhạt; hoa đực xếp thành đuôi sóc thõng xuống; hoa cái xếp 2-5 cái ở cuối các nhánh. Quả hạch to có vỏ ngoài màu lục và nạc, dễ hoá đen khi chà xát, vỏ quả trong hay vỏ của hạch rất cứng, có 2 van bao lấy hạt với 2 lá mầm to, chia thuỳ và nhăn nheo như nếp của óc động vật.

Hoa tháng 5, quả tháng 9-10.  

Bộ phận dùng: Hạt - Semen Juglandis, thường gọi là Hồ đào nhân. Người ta cũng dùng lá.

Nơi sống và thu hút: Cây có nguồn gốc ở Á, Tiểu Á và thuần hoá từ lâu ở các vùng ôn đới ở Âu châu. Ở nước ta cũng có trồng ở Lao Cai (Sapa), Hà Giang (Phó Bảng, Đồng Văn) và Cao Bằng. Có thể thu hái lá quanh năm, còn quả thu hái vào tháng 9-10, đập vỏ hạch lấy nhân.

Thành phần hóa học: Trong nhân có nước 17,59%, protid 11,05%, lipid 41,98%, chất dẫn xuất 26,50%, cellulose 1,30%, tro 1,60%. Nhân hạt chứa dầu mau khô gồm phần lớn là các glycerid của acid linoleic và linolenic. Hạch rất giàu hydroxy-5-tryptamin. Nó cũng giàu đồng và kẽm; còn có K, Mg,  S, Fe, Ca và các vitaminA, B, C, P. Dầu hạt óc chó có mùi đặc biệt dễ chịu nhưng dễ bị hôi.

Tính vị, tác dụng: Nhân hạt óc chó có vị ngọt, tính ấm; có tác dụng làm mạnh sức, béo người, đen tóc, trơn da. Ở Trung Quốc, nó được xem như có tác dụng ôn bổ phế thận, định suyễn nhuận tràng. Người ta cho là nhân hạt rất bổ dưỡng vì có nhiều protid, có thể chống tràng nhạc, nhuận tràng, trị ỉa chảy, trị giun, dẫn lưu hệ da và bạch huyết.

Công dụng, chỉ định và phối hợp: Thường dùng chữa tiết tinh, ho lâu, gối lưng đau mỏi, ngày dùng 4-12g, phối hợp với các vị thuốc khác.

Ở Trung quốc, hạt Hồ đào dùng chữa thận hư đau lưng, hư hàn ho suyễn, đại tiện khó khăn, đau chân tay.

Ở Âu châu, hạt dùng trị đái đường, ỉa chảy, tràng nhạc, bệnh ngoài da, lao phổi, đái dầm, ký sinh đường ruột. Lá tươi dùng làm thuốc đặc hiệu chữa bệnh thuộc tạng lao, tràng nhạc, các bệnh về da như chốc lở, ghẻ ngứa, phát ban da (dùng dưới dạng nước sắc uống hay nấu nước tắm). Nó cũng có tính giảm áp lực và giảm glucose - huyết nhẹ.

Đơn thuốc:

1. Chữa thận lạnh, đau buốt ngang lưng, rũ mỏi, liệt dương, đái són, đái luôn vãi đái, tiết tinh: Hạt óc chó 12g, Ba kích 10g, Nhân quả Ré (Ích trí nhân), Ô dược, Cẩu tích đều 8g, sắc uống.

2. Chữa bị thương đau nhức: Dùng hạt óc chó giã nhỏ hoà với rượu uống, và giã lá tươi hay vỏ quả đắp rịt ngoài.

3. Chữa người già hen suyễn và người đái ra cát sỏi: Giã hạt óc chó nấu cháo thường ăn.

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ QUẢ ÓC CHÓ

Tên gọi: Hồ đào hay Hạnh đào có tên khoa học là Juglans regia, họ Hồ đào Juglandaceae. Cây Hạnh đào cho ta những vị thuốc sau đây:

-  Lá = Hồ đào diệp

-  Vỏ quả = Hồ đào xác = Thanh long y

-  Hạt còn vỏ cứng = Hạch đào

-  Màng mềm giữa vỏ và nhân hạt = Phân tâm mộc

-  Nhân hạt = Hồ đào nhân = Hạnh đào nhân.
 A-  Lá Hồ đào -  Thành phần: tannin, acid ellagic, juglon (naphtoquinol), juglanin và tinh dầu.

-  Tính chất: tannin và naphtoquinol có tính kháng khuẩn. Acid ellagic có tính chống oxy-hoá yếu. Lá có tính gĩan mạch.

-  Công dụng: nước sắc uống làm thuốc bổ, lọc máu; dùng nhiều có tính sáp trường (trị tiêu chảy). Ngậm trong miệng để trị lở miệng, hôi miệng. Vôi ngoài da trị mụn nhọt, rưả vết thương, rửa âm đạo do tính kháng khuẩn và kháng nấm. Phụ nữ cho con bú tránh dùng (vì tắt sữa).

B-  Vỏ quả :

Vỏ quả có khả năng chống khối u. (Huang KC. The Pharmacol of Chin herbs 1999) Mới có kết quả trong phòng thí nghiệm, chưa ứng dụng lâm sàng.

Hồ đào nhân.-  Xin đừng nhầm với Đào nhân (Prunus persica) hoặc Hạnh đào, tính chất trị liệu hoàn toàn khác.

-  100g Hồ đào nhân sinh 642 calori, có 14g protein, 62g chất béo. Nếu tính ra calori, 8% do chất béo bão hoà, 55% do chất béo chưa no nhiều nối đôi, 20% do chất béo một nối đôi. Như vậy chất béo cuả Hồ đào nhân tương đối tốt, gần bằng dầu hướng dương.

-  Hồ đào nhân có juglone và juglanin.

-  Hồ đào nhân có vị ngọt, tính ôn. Làm thuốc bổ nhưng dùng nhiều có độc ; do đó không dùng mình nó mà thường phối hợp với các vị thuốc khác.

-  Bổ thận nên dùng để ôn thận, sáp tinh, trị đau lưng mỏi gối.

Chè Hồ đào + Câu kỷ + hạt sen, củ sen, đại táo. Chè này bổ thận sáp tinh, chống di hoạt tinh. Những người ho sặc, ăn uống dễ bị sắc hãy ăn chè này.

-  ích mệnh môn nên tăng sức, chống mỏi mệt, chữa hư hàn, hen suyễn.

Thanh nga hoàn (Hoà tễ cục phương) gồm: Hồ đào nhân, Bổ cốt chi, Đỗ trọng. Bài này bổ mệnh môn, tăng sức, chống nhức mỏi.

-  Liễm phế nên trị ho, trị bệnh trĩ.- Ho ở phổi (phiá trên), trĩ ở hậu môn (phiá dưới) có liên quan gì với nhau đâu ? – Đông y cho rằng hậu môn thuốc phế; theo bào thai học, hậu môn có cùng nguồn gốc với da nên cũng thuộc phế ;

Không vì thế mà phát biểu “trĩ phế” (!)

Chè Hồ đào gồm Hồ đào nhân, Hạnh nhân, gừng, mật ong. Trị ho, ho sặc, ho từng cơn, đàm loãng.Giải phương như sau:

· Hồ đào nhân ôn phế thận.

· Hạnh nhân thông phế, tiêu đờm.

· Gừng hành khí hoạt huyết, tiêu đờm.

· Mật ong và đường hiệp đồng với Hồ đào nhân bổ tỳ

-  Ích Tam tiêu nên tiêu đờm, thông tiểu.

-  Bổ can tỳ nên có tính cách bổ dưỡng.

-  Cấm kỵ: Tránh dùng nếu không thuộc chứng hư hàn. Phế nhiệt đờm, mệnh môn hoả cấm dùng.

-  Chú ý: Hồ đào nhân để lâu hoặc nấu nóng quá có mùi ôi khó chịu.

TÁC DỤNG CỦA QUẢ HỒ ĐÀO

Một số tác dụng của quả hồ đào:

Ổn định Huyết áp

Việc ăn quả hồ đào góp một phần quan trọng giúp ổn định huyết áp của bạn, đây là nghiên cứu được phát triển bởi Viện Y tế Quốc gia. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng chế độ ăn từ 4-5 quả hồ đào hàng ngày là một cách hiệu quả để làm giảm huyết áp. 

Ngừa Ung thư vú

Quả hồ đào rất giàu axit oleic, loại axit béo này được tìm thấy trong dầu ô liu. Các nhà nghiên cứu từ Đại học Northwestern ở Chicago gần đây tìm thấy trong các thử nghiệm trong phòng thí nghiệm oleic acid có khả năng ức chế hoạt động của một gen trong các tế bào gây ra ung thư vú. 

Tốt cho tim

Các nhà nghiên cứu từ Đại học Loma Linda ở California và New Mexico ở Las Cruces, đã xác nhận rằng ăn quả hồ đào hàng ngày giúp giảm mức độ cholesterol “xấu” trong máu. Quả hồ đào có khả năng làm giảm cholesterol từ cả hai loại chất béo chúng chứa và sự hiện diện của beta-sitosterol, một hợp chất tự nhiên làm giảm cholesterol. 7-8 quả hồ đào hàng ngày có thể làm giảm nguy cơ bệnh tim.

Quả hồ đào

Ngừa ung thư Tuyến tiền liệt

Hợp chất tự nhiên cung cấp cho quả hồ đào năng lượng làm giảm cholesterol,  đã được chứng minh là có hiệu quả trong điều trị các triệu chứng của ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới. Ngoài ra, một nghiên cứu trong phòng thí nghiệm gần đây của Đại học Purdue nhận thấy gamma-tocopherol, các loại vitamin E được tìm thấy trong quả hồ đào, có khả năng tiêu diệt tế bào ung thư tuyến tiền liệt.

Quả hồ đào- thực phẩm tốt cho sức khỏe

Kiểm soát cân nặng

 Trái ngược với suy nghĩ của nhiều người “hạt làm tăng cân”, một số nghiên cứu cho thấy hạt tiêu thụ tăng lên, lượng mỡ cơ thể thực sự giảm. Và các nghiên cứu lâm sàng đã xác nhận rằng kết luận, việc tìm kiếm các loại hạt ăn thực sự kết quả về trọng lượng thấp hơn. Một nghiên cứu từ Đại học Harvard Trường Y tế công cộng phát hiện ra rằng những người theo một chế độ ăn uống giảm cân có chứa 35% calo từ chất béo, bao gồm cả hồ đào như là một nguồn chất béo, có thể giảm cân dài hơn so với những người theo một chế độ ăn uống giảm cân theo cách truyền thống. Quả hồ đào là một sự lựa chọn hoàn hảo cho những người có kế hoạch giảm cân.